Đối với trẻ mầm non, tư duy trực quan hình tượng đóng vai trò chủ đạo. Vì vậy, việc sử dụng các biểu đồ, sơ đồ không chỉ giúp trẻ dễ quan sát, dễ hiểu mà còn hỗ trợ trẻ hình thành các kỹ năng tư duy nền tảng như so sánh, phân loại, ghi nhớ, suy luận và giải quyết vấn đề.
Trong các hoạt động khám phá môi trường xung quanh, giáo viên đã ứng dụng sơ đồ phân loại theo màu sắc để giúp trẻ nhận biết và sắp xếp các đối tượng theo đặc điểm chung. Thông qua việc sử dụng màu sắc làm ký hiệu đại diện cho từng nhóm kiến thức, trẻ dễ dàng phân biệt, ghi nhớ và hệ thống hóa thông tin. Điển hình như hoạt động tìm hiểu về các nhóm thực phẩm, các loại động vật, thực vật hoặc đồ dùng quen thuộc, giới thiệu bản thân, trẻ được trực tiếp thao tác phân loại hình ảnh vào các ô màu tương ứng. Cách học này giúp trẻ phát triển khả năng quan sát, tư duy logic và kỹ năng khái quát hóa kiến thức.
Thông qua việc sử dụng màu sắc làm ký hiệu đại diện cho từng nhóm kiến thức, trẻ dễ dàng phân biệt, ghi nhớ và hệ thống hóa thông tin.
Bên cạnh đó, biểu đồ giác quan được giáo viên sử dụng hiệu quả trong các hoạt động trải nghiệm, khám phá khoa học. Trẻ được huy động đồng thời các giác quan như mắt nhìn, tai nghe, tay sờ, mũi ngửi và lưỡi nếm để tìm hiểu đặc điểm của sự vật, hiện tượng. Sau khi trải nghiệm, trẻ cùng cô ghi nhận kết quả trên biểu đồ bằng hình ảnh hoặc ký hiệu đơn giản. Phương pháp này giúp trẻ chủ động khám phá, tăng khả năng ghi nhớ và hiểu sâu hơn về đối tượng được tìm hiểu thông qua trải nghiệm thực tế.
Trẻ cùng cô ghi nhận kết quả trên biểu đồ bằng hình ảnh hoặc ký hiệu đơn giản.
Một hình thức khác được áp dụng thường xuyên là sơ đồ phát triển, giúp trẻ theo dõi sự thay đổi và phát triển của sự vật theo trình tự thời gian. Trong các dự án học tập như gieo hạt, chăm sóc cây xanh, tìm hiểu vòng đời động vật hay quá trình tạo ra sản phẩm, trẻ được quan sát, ghi nhận và sắp xếp các giai đoạn phát triển trên sơ đồ. Từ đó, trẻ bước đầu hiểu được mối quan hệ nguyên nhân – kết quả, trình tự diễn biến của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống.
Sơ đồ phát triển giúp trẻ theo dõi sự thay đổi và phát triển của sự vật theo trình tự thời gian.
Thông qua việc ứng dụng linh hoạt các loại biểu đồ, sơ đồ trong hoạt động phát triển nhận thức, trẻ không chỉ tiếp thu kiến thức một cách trực quan mà còn được rèn luyện các kỹ năng học tập tích cực như quan sát, dự đoán, phân tích, tổng hợp và trình bày ý kiến. Trẻ trở thành chủ thể của hoạt động học tập, được tự mình khám phá, trải nghiệm và xây dựng hiểu biết dưới sự định hướng của giáo viên.
Hoạt động này đã góp phần tạo nên môi trường học tập sinh động, hấp dẫn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi mầm non, đồng thời khẳng định hiệu quả của việc đổi mới phương pháp giáo dục tại Trường Mầm non Chim Én. Đây cũng là một trong những giải pháp thiết thực nhằm phát triển năng lực nhận thức, tư duy và kỹ năng học tập cho trẻ, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình học tập và phát triển toàn diện trong những giai đoạn tiếp theo.
Một số hình ảnh tiêu biểu của hoạt động:
Với những phương pháp tổ chức sáng tạo, hiệu quả, Trường Mầm non Chim Én tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới giáo dục mầm non, góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực, nơi mỗi trẻ đều được phát huy tối đa tiềm năng và niềm yêu thích khám phá thế giới xung quanh.