Sử dụng Internet an toàn là một kỹ năng cần thiết cho trẻ trong thời buổi ngày càng phát triển của kỹ thuật công nghệ, bởi không chỉ mang lại lợi ích mà còn tiềm ẩn nhiều mối nguy hại cho trẻ. Chính vì vậy, phụ huynh cần hướng dẫn cho trẻ cách sử dụng internet an toàn khi còn bé.
I. Tại sao cần phải dạy trẻ sử dụng internet an toàn?
Hiện nay với tốc độ phát triển công nghệ như vũ bão, việc sử dụng internet của trẻ luôn tiềm ẩn những nguy cơ khó lường bên cạnh những cơ hội thúc đẩy. Những nguy cơ có thể ảnh hưởng lớn đến trẻ em khi tham gia sử dụng internet như:
Thứ nhất, trẻ em bị mất cân bằng giữa thế giới thực và các hoạt động trên mạng xã hội, internet. Trẻ em có thể bị dụ dỗ, lôi kéo vào các trò chơi, cờ bạc và lạm dụng quá mức dẫn đến tình trạng nghiện internet.
Thứ hai, các thông tin cá nhân, riêng tư vô tình bị kích hoạt bởi những trải nghiệm thiếu suy nghĩ của trẻ em. Tính bảo mật của các tài khoản, thông tin dễ dàng bị kẻ xấu theo dõi, xâm nhập và trục lợi.
Thứ ba, những trường hợp bạo lực, quấy rối,… được lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội cũng sẽ tác động đến tâm lý, khiến trẻ trở nên sợ sệt, nhút nhát. Trẻ có thể sẽ trở thành nạn nhân hoặc thủ phạm.
Thứ tư, với hệ thống thông tin khổng lồ có sẵn trên nền tảng internet, trẻ em rất khó để có thể tránh khỏi những thông tin giả, sai lệch, xuyên tạc, …, từ đó, ảnh hưởng đến nhận thức và tâm sinh lý của trẻ.
Cuối cùng, chỉ với những click truy cập vào những phần mềm độc hại, các đường link, file được cài đặt sẵn virus sẽ xâm nhập vào các thiết bị và đánh cắp những thông tin bảo mật, tài khoản cá nhân của người dùng.
II. 4 quy tắc an toàn khi sử dụng internet cho trẻ mà phụ huynh nên tham khảo
1. Quy tắc 1: Bảo mật thông tin cá nhân
Phụ huynh không nên cho con trẻ biết những thông tin liên hệ cá nhân, không cho phép được sử dụng chung mật khẩu và không giao lưu, gặp gỡ người lạ trên các nền tảng mạng xã hội.
2. Quy tắc 2: Quy định rõ ràng về thời gian sử dụng internet
Phụ huynh nên đặt ra khoảng thời gian cụ thể về việc cho phép con mình được sử dụng các thiết bị truy cập vào không gian mạng. Trẻ em thường không quản lý và sắp xếp được khung giờ học tập và vui chơi, vì vậy, bố mẹ có thể can thiệp và giúp đỡ các con trong việc lập kế hoạch quản lý thời gian.
3. Quy tắc 3: Kiểm soát nội dung truy cập của trẻ
Các thành viên trong gia đình nên có trách nhiệm và theo dõi những nội dung mà trẻ thường xuyên quan tâm và truy cập. Phụ huynh cũng nên hướng dẫn và giới thiệu những trang website mang nội dung an toàn. Kịp thời ngăn chặn và kiểm soát, nhắc nhở trẻ tránh đăng nhập vào những kênh đăng tải nội dung không phù hợp.
4. Quy tắc 4: Khuyến khích trẻ tham gia vào hoạt động xã hội
Phụ huynh nên động viên, khuyến khích con cái mạnh dạn và tự tin tham gia vào các phong trào cộng đồng, các hoạt động chăm sóc bản thân. Hỗ trợ con trẻ cân bằng giữa cuộc sống thật và cuộc sống trên mạng internet…
II. Cách để giúp trẻ hình thành kỹ năng sử dụng internet an toàn
1. Nói chuyện với con về việc sử dụng internet
Phụ huynh có thể lựa chọn trao đổi với con về những nội dung xuất hiện trên mạng xã hội: “Hôm nay ở trên mạng có gì hay không con?”, “Ba mẹ có thể cùng chơi với con được không?”,… Những câu hỏi được đặt ra sẽ tạo cho con cảm giác gần gũi, thuận tiện cho việc chia sẻ giữa đôi bên cũng như cùng con tìm hiểu về cách sử dụng internet an toàn. Phụ huynh cũng nên trò chuyện với con về những rối loạn lo âu, trầm cảm, trường học, và các yếu tố gợi nhớ khác có thể dẫn đến việc sử dụng internet quá mức.
2. Khuyến khích con trẻ đến gặp bạn nếu chúng gặp phải vấn đề
Khi gặp phải những tình huống khó xử, con trẻ thườg chọn hướng giải quyết lẩn tránh, không muốn đối diện với sự thật, do đó, phụ huynh nên quan sát và tìm hiểu con mình. Các bậc phụ huynh nên khuyến khích con trẻ chủ động, tự tin đến gặp và trao đổi trực tiếp với bạn bè hoặc các anh chị khi giữa chúng xảy ra những vấn đề bất cập thay vì cư xử thô lỗ và bạo lực nhau trên mạng xã hội.
3. Hướng dẫn con sử dụng trang mạng xã hội một cách an toàn
Thay vì ra sức ngăn cấm con trẻ truy cập vào những trang mạng chứa nội dung không phù hợp, phụ huynh nên thực hiện biện pháp giáo dục từ sớm cho trẻ. Tức là, bố mẹ có thể thực hiện những cách dưới đây để có thể hỗ trợ con sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh:
Bố mẹ nên hướng dẫn con thực hiện bảo mật tài khoản thành 2 lớp trở nên để đảm bảo mọi thông tin cá nhân không bị xâm nhập và đánh cắp.
Các con cần chủ động tìm hiểu và hỏi ý kiến bố mẹ trước khi đăng tải bất cứ thông tin nào trên mạng xã hội sao cho chính xác người nhận.
Bố mẹ kiểm tra tài khoản của con một cách nhẹ nhàng, không quá cứng nhắc, kiểm soát. Bố mẹ không nên lén lút thực hiện hành vi này bởi như vậy sẽ tạo cho trẻ cảm giác bị theo dõi, khó chịu.
4. Lắp đặt máy tính ở phòng khách hoặc khu vực chung
Phụ huynh nên lắp đặt các thiết bị có kết nối internet ở những vị trí có đông người thường xuyên qua lại, sinh hoạt. Điều này sẽ hạn chế trường hợp trẻ truy cập vào những trang mạng không lành mạnh, nội dung không phù hợp, nhạy cảm,… Các thành viên trong gia đình cũng sẽ dễ dàng quản lý và quan sát các hành vi, thói quen thường ngày của trẻ.